یک شاخه گل ۲۳۰

      
یک شاخه گل برنامهٔ شمارهٔ ۲۳۰        
         
دکلامه: آذر پژوهش
        
 

گر نخل وفا بر ندهد چشم تری هست 

آن دل که پریشان شود از نالهٔ بلبل 

تا ریشه در آب است امید ثمری هست

در دامنش آویز که با وی خبری هست

  
      عُرفی شیرازی (دو بیتی)
       
       
  قریب به چهار قرن است که با مصراع دوم این غزل آشنائید و نیز سالهاست که فارسی زبانان این مصرع را به عنوان ضرب المثلی متضمن معنائی و مفهومی امید بخش استعمال می کنند:  
       
    تا ریشه در آب است امید ثمری هست  
       
       
  این سرودهٔ یکی از سخنوران عهد صفوی است سخنوری زادهٔ شیراز که در هندوستان و افغانستان بیشتر مشهور است و بنام عُرفی معروف محمد جمال الدین عُرفی که به تند خوئی نیز مشهور است پس از عزیمت به هندوستان در سلک شعرای دربار اکبر شاه در آمد و چنان قُرب و منزلتی یافت که محسود واقع گردید و به روایتی رقیبان مسمومش نمودند خاور شناس ایران دوست ادوارد براون در تعریف شعر عُرفی می نویسد از مشهور ترین شعرای قرن دهم است و شِبلی نُعمانی در تذکرهٔ شعر العَجَم نازک خیالی و مضمون آفرینی عُرفی را عالی شمرده است .  
       
 

جان می رود ای ناله زدنباله روان باش 

می آید و می بارد از او ناز و تغافل

مستانه پی سوختن جان و دل آمد 

عُرفی مشو آزرده هنوز اول کار است 

وی اشک تو هم چند قدم همره جان باش

ای دیدهٔ امید به حسرت نگران باش

ای دل همه طاقت شو و ای تن همه جان باش

گو عشق همان ناز همان عشوه همان باش

  
      عُرفی شیرازی (غزل)
       
ترانه: سیما بینا      
 

دل هوس سبزه و صحرا ندارد ندارد 

دل سر همراهی با ما ندارد ندارد

میل به گل گشت وتماشا ندارد ندارد

خون شود این دل که شکیبا ندارد ندارد

  
       
  ای دل غافل  نقش تو باطل خون شود این دل  
       
 

دلی دیوانه داریم زخود بیگانه داریم

چه ها که از گردش آسمان ندیدیم

به پای گل به جز زحمت باغبان ندیدیم  

زکس پروا جانم  پروا خدا پروا نداریم

صفا دلی همره کاروان ندیدیم

دراین زمانه از مهرو وفا نشان ندیدیم

  
       
    به پای گل به جز زحمت باغبان ندیدیم  
      عارف قزوینی (ترانه)
       
       
  پیوسته دلت شاد و لبت خندان باد    
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       
       


Back to programme page